Andrew Simms in de Vooruit transitieproces

Aan militantisme ontbrak het Andrew Simms niet. Dat bleek al uit de eerste zinnen van een magistrale openingssessie op het eerste transitiefestival. ‘We need a war for change and we are gonna win this battle’. Lies van de letsgroep had de man al eerder opgemerkt in verband met standpunten rond het belang van kunst en onderwijs, één van haar stokpaardjes die ze via Martha Nussbaum verder had ontwikkeld.

De toespraak was vol humor, vol concrete ideeën maar ook scherp als een Rambo-mes. Het ene heilige huisje van het fossiele tijdperk na het andere werd gesloopt. En dat allemaal op vijfenveertig minuten tijd.

Eén van die concrete ideeën van deze denker van the New Economics Foundation, zeg maar een groene Britse transitiedenktank is het voorstel om één dag per week in tuinen te gaan werken. Urban gardening als opstap naar een nieuwe gedroomde wereld.

Net als Rudy Dhondt later die dag benadrukt Simms dat attractieve ideeën niet gaan over opoffering maar over een verhoging van levenskwaliteit. Hij refereert daarmee naar John Maynard Keynes die voorstander was van korte werkweken waarin ‘tijd zou worden gevonden voor het kollektief’ , vertaald naar de toekomst van Simms gaat het dan om tijd waarin we ‘vaardigheden kunnen opdoen om naar transitie te groeien’. Ik zie onder andere letsers van Lokeren voor me die leren  wijn maken met eigen fruit, kleren herstellen met Nicole en hout zagen op een ouderwetse ezel met een handboog gevonden in het containerpark (dat laatste is inderdaad een te sterk cliché).

Langer en met plezier werken, meer groene eilanden in steden, landbouw in de stad. Detroit wordt genoemd (net zoals in de film The Economy of Hapiness) : de transitie van een verloren auto-industrie naar nieuwe plekken vol ‘urban farming’. Was het niet zo ver en makkelijk met de fiets bereikbaar, ik wilde wel eens ronddolen aldaar.

Simms ergert zich mateloos dat nog altijd woordvoerders van Goldman Sachs op de radio worden opgevoerd die zich “bezorgd” uiten over een negatieve economische groei. Gaat het ook over deze groep als Peter Mertens zijn boek ‘Hoe durven ze?’ titelt?  Shell en British Petroleum in hetzelfde bedje ziek : het onderzoek naar hernieuwbare energie is door deze giganten haast gestopt. Transitie zal dus niet via de zware ‘fossiele’ molochs plaatsvinden. Daarvoor zijn ze te gefossiliseerd in hun denken en handelen.

De Geen New Deal , zeg maar een beleidstekst van the New Economics Foundation vergelijkt Simms met de strijd tegen slavernij in Groot-Brittannië. De valse tegenstelling tussen milieu en economie zal Rudy Dhondt enkele uren later samenvatten in een andere quote , ‘no economy without ecology’.

Er zijn andere cijfers dan die van het bruto binnenlands product en die over groeicijfers, Simms roept op om die cijfers waar de kranten inderdaad vol van staan te negeren. Hij gebruikt een sterk beeld: ‘vergelijk het met de kerstman die in de weg staat van kerstmis’.

We hebben dus een ander model nodig : die van de spaarzaamheidseconomie. Beter versus groter. Economie opnieuw binnen de grenzen van de biosfeer plaatsen. We zullen trouwens niet anders kunnen. De Grote Uitdaging is om in 2030 over een zero carbon economy te beschikken, we kunnen volgens Simms zestig miljoen banen binnen een groene economie scheppen. Motown (Detroit) herscheppen in Growtown.

Opgesloten noemt de spreker onze toestand. In ons economisch systeem maar ook cultureel. Door de reclame en marketinggoeroes worden we voortdurend geappelleerd op ons bestaan als gebruikers , nauwelijks als burger. Simms nam de proef op de som : op één dag stond de teller op 450 keer dat hij aangespoord werd tot consumptie en slechts drie keer als burger.

Tussendoor een hoopgevend voorbeeld: 127 mijl nieuwe spoorwegen werden op 48 uur gebouwd in Engeland. Er is veel mogelijk. Do it now, now, now …. We kunnen fantastische dingen samen doen en het kan soms vlug gaan. We kunnen naar de maan vliegen, slavernij bannen, ook in de ecosfeer is veel mogelijk. Zelfs Deutsche Bank gaf in een rapport aan dat we beter zouden investeren in een gedecentraliseerde economie. (Koen Schoors zou in de workshop rond financiële markten echter waarschuwen dat DB haast nog zieker is qua korte termijndenken dan de klassieke banken … en ik vroeg me af waarom onze luttele spaarcenten nog altijd niet bij Triodos of VDK waren geparkeerd).

Als test voor het beleid (en als progressieve politieke partijen nu eens de borstel door hun programma haalden aan de hand van deze criteria ?)  stelt Simms tot slot deze groene drietrapsraket voor:

1. beleid moet gericht zijn op meer gelijkheid

2. beleid moet leiden tot meer levenstevredenheid

3. beleid moet gericht zijn op een dalende impact op de biosfeer.

Het doet me deugd dat hier heel wat collega’s van andere vormingplussen maar ook veel letsers  in de zaal zitten. De meesten wellicht in hun vrije tijd.  Goesting om de vlam van deze openingssessie in hun lokale pan te doen overslaan.

U kunt de integrale toespraak terugvinden op www.transitie.be

Stefaan Segaert, letser en supporter van Ronny Verrewaere en Dirk Holemans