2 juni 2015 Loskomen van de concerns

Loskomen van de concerns !

Enkele dagen voor ons festival Toekomststreken –huisgenoten hadden die week weinig plezier noch last van ons- bekeken we in het Masereelhuis ‘Voices of Transition’. Er was één baseline van de documentaire die veel samenvatte : “we moeten loskomen van de concerns”. Ik geloof dat het een Franse boer was die de gevleugelde uitspraak deed.

Op één week tijd, het was niet eens bedoeld, waren er enkele sterke getuigenissen en praktijken die dat loswrikken perfect illustreerden.

26 mei.

Jan Boulogne van Unizo vulde op De Laatste Dinsdag in Lokeren aan bij een verhaal van lokale economie. Toen hij met de wagen uit Leuven ‘onze’ spuuglelijke N47 doorreed moest hij zich ook hier weer ergeren aan de blokkendozen, de mastodontwinkels, zonder veel ziel en ruimtelijk rampzalig neergepoot. Daartegenover plaatste hij overtuigend een verhaal van ondernemerschap, kernversterking, levendige binnensteden. Hij gebruikte een woord dat sterk bleef nazinderen bij de deelnemers: we moeten af van het gigantisme en de managers-economie. In één ruk werd een parallel gelegd met onze banken die altijd maar groter en groter worden (je leest het aan namen als BNP-Paribas-Fortis) . (Twee dagen later lees ik in de krant dat in de Commissie Economische en Monetaire Zaken van het Europees Parlement het idee om banken ‘smaller’ te maken naar de prullenbak is verdwenen. Volgens economieprofessor Koen Schoors is het wachten op een nieuwe crisis in Bankenmolochland).

30 mei.

We verzamelen bij de Hoeveslager De Vierklaver in Doorslaar. Annelies Marchand, boerin, jonge moeder, vertaler-tolk, biokonijnenkweekopstartster, ballekes in de tomatensausdraaister … slaagt er op een schitterende manier in om het verhaal van kleinschalige familiale landbouw te koppelen aan het mondiale plaatje. Annelies heeft enkele sterke voordelen : ze heeft een klok van een stem, struikelt nooit over haar woorden en kan perfect de strijd voor een leefbare landbouw in Vlaanderen benoemen. Wat heeft een bedrijf met 70 vleeskoeien (ontzettend klein) die verdeelt naar Voedselteams, thuisverkoop doet te maken met het niet ontwrichten van lokale Afrikaanse (boeren)markten? Veel!

Wie is de minister van landbouw in Vlaanderen? Piet Vanteemsche en Joke danst. Hoe kunnen we de familiale landbouw verdedigen? Door een Boerenforum op te richten en Annelies is niet te beroerd om daarvoor mee aan de kar te trekken. Waanzin noemt ze het : onze varkens die met soja uit Brazilië worden gekweekt en waar we nu afzetmarkten voor zoeken in Australië. De boer die elke greep op zijn product en de prijs verliest.

Loskomen van de concerns. Tussen ‘Zelf denken’ van Welzer en ‘De mythe van de groene economie’ van Kennis en Lievens staan mijn Oikossen gerangschikt. Ik zoek naar een artikel die een stuk wetenschappelijke onderbouw geeft en kom uit bij exemplaar 67 uit 2013. Enzio Manzini houdt er een pleidooi voor ‘klein, lokaal, open en verbonden’ en noemt dat een nieuw scernario.

Er zijn enerzijds ‘machtige belangengroepen aan het werk om reusachtige bedrijven, hiërarchische systeemconstructies, procesvereenvoudigingen en standaardiseringen te bevorderen’. Maar er zijn ook ‘innovatiegolven die streven naar het gebruik van lokale grondstoffen en die de afstand tussen productie en verbruik tussen producenten en verbruikers verkleinen.’

De Vierklaver en het pleidooi van Jan zijn voor mij voorbeelden van ‘genetwerkte systemen’. Ze hebben een ‘groot raakvlak met de samenleving’.

De concerns zijn al langer losgeschoten van het algemeen belang. Transitiepraktijken kunnen mee schrijven aan dat ‘nieuw scenario’ : ‘ze kunnen een totaal nieuwe visie op een duurzame genetwerkte samenleving leveren en een krachtige sociale aantrekkingspool worden.

In september 2015 rijden we met de soepkar uit in Lokeren. Lokaal, duurzaam, sociaal. Manzini biedt genoeg stof voor een sterke missie voor ons 12-koppig team, getrokken door evenveel koppigaards.

Beginnen is alles . 

Stefaan Segaert, educatief medewerker Vormingplus Waas-en-Dender, 2 juni 2015. Ondergetekende gaat vanaf het weekend van Graspop voor een half jaar thuis off line. We zien elkaar een tijdje niet langer virtueel maar misschien live bij de lezing van Schor in Antwerpen, nu vrijdag.